Met deze pagina ben ik nog bezig. Typefouten zal ik weghalen.

De islam heeft in relatief korte tijd een duidelijk stempel op Nederland gedrukt

 

Sektarische islam

 

Eerder verschenen in Politieke Berichten 2009 maar volledig omgeschreven en herzien in 2020

Door immigratie nam het aantal moslims in ons land in de afgelopen vijftig jaar toe van vrijwel nul naar tussen de 5 en 6 %. Inmiddels leven er bijna een miljoen moslims in Nederland, van wie er volgens het CPS 200.000 belijdend zijn. Vooral in de grote steden zijn zij nadrukkelijk aanwezig. Opvallend zijn de radicale opvattingen over bijvoorbeeld vrouwen en homoseksuelen en het afwijzen van democratie onder een aanzienlijk deel van de moslims. Bovendien komen radicale organisaties naar voren die zich ronduit sektarisch opstellen. Nederland zou eigenlijk sektewetgeving moeten hebben, zodat het openbare bestuur kan optreden tegen onder andere gewelddadige en intolerante bewegingen die onder de vlag van de islam opereren. Het Nederlandse bestuur kan ook maar beter niet meer overleggen met sektarische salafisten maar alleen praten met islamitische stromingen die een bepaald niveau van verlichting hebben bereikt, zoals Ahmadiyya en soefisme. Met het argument dat bijvoorbeeld de oproepen tot het gebed vanuit de moskee slechts sekteuitingen zijn en niet vallen onder de in de wet geregelde vrijheid van religie, kunnen minder gewenste ontwikkelingen nu al worden aangepakt.

 

De meeste moslims tonen zich van goede wil en draaien min of meer mee met de moderne en vrijzinnige, Nederlandse samenleving. Met de massale immigratie van moslims wordt Nederland echter ook geconfronteerd met gevoelige onderwerpen die niet eerder zo bekend waren, zoals Jodenhaat en homohaat. Radicale moslims blijken erg intolerant te kunnen zijn. Hierover mocht lange tijd geen discussie worden gevoerd, omdat men zich daarmee schuldig zou maken aan racisme dan wel fascisme. Het resulterende, vrijwel volledig achterwege blijven van beleid - politieke correctheid genoemd - heeft echter tot zeer ongewenste verschijnselen geleid. Zo zijn er in bijvoorbeeld Amsterdam West gebieden ontstaan, waar Nederlandse vrouwen, Joodse mensen, homoseksuelen en Surinamers blijkbaar niet meer welkom zijn op straat. Zelfs gewone moslims ontvluchten deze gebieden. Ook de bouw van moskeeën op opvallende plaatsen in de stad ("Het is weer herfst. Paddestoelen schieten als moskeeën uit de grond," aldus Michiel Smit van het voormalige NieuwRechts) en de oproep tot gebed leiden steeds tot ongemakkelijke situaties.

Eerwraak met zoutzuur links en meisjesbesnijdenis rechts

 

Onder sekten of geloofsrichtingen die reeds langer in Nederland voorkomen, waren al aspecten waarbij de samenleving de wenkbrauwen fronsde zoals (gedoogd) onverdoofd slachten voor de Joodse gemeenschap of ongewenst bezoek aan de deur op zondagochtend van Jehova's Getuigen. Daar zijn nu eerwraak en meisjesbesnijdenis bijgekomen en inmiddels is vrijwel al het kalfsvlees in Nederland afkomstig van onverdoofd geslachte dieren. Officieel is meisjesbesnijdenis verboden in Nederland en de meeste moslims zullen het afwijzen, omdat het niet letterlijk genoemd wordt in de koran. Toch blijken nu meer dan 40.000 vrouwen in Nederland het slachtoffer te zijn van genitale verminking.

Demonstratie met salafistische vlaggen en ISIS-vlaggen in Den Haag in 2014 links en executie van krijgsgevangenen in Syrië in 2015 door kindsoldaten van ISIS rechts

 

Daarnaast is het zeer zorgelijk dat er binnen de islam radicale stromingen zoals het salafisme en het wahabisme die zich buiten de westerse samenlevingen plaatsen, omdat zij terug willen naar de tijd van Mohammed. De soenitische organisatie Hizb ut-Tahrir keert zich openlijk af van het westen en strijdt actief voor een wereldwijd islamitisch rijk oftewel een kalifaat. De beweging is verboden in de meeste Arabische landen en in enkele westerse landen. Ook de Moslimbroederschap, naar het voorbeeld van de vrijmetselaarsloges opgericht door de Egyptische geestelijke Hassan al-Banna, is verboden in verschillende landen vanwege haar radicale opvattingen. Tijdens de Syrische burgeroorlog kreeg ISIS wereldwijde bekendheid door de ontstellende wreedheid waarmee zij met haar buitenlandse volgelingen een islamitische heilstaat probeerde te vestigen in Syrië en Irak, inclusief massale executies van krijgsgevangenen en het levend verbranden van Yazidi-kinderen. Historische niet-islamitische gebouwen werden met de grond gelijk gemaakt. ISIS is in de meeste landen verboden als zijnde een terroristische organisatie.

De voornoemde intolerante en gewelddadige opvattingen onder sommige radicale organisaties en stromingen doen de vraag opkomen of het hier niet om sekten gaat. Voor de duidelijkheid moet dan worden omschreven wat religies en wat sekten zijn. Religies omvatten altijd een uitgebreid stelsel van waarden en normen die een handleiding geven voor het leven als een goed en rechtvaardig mens. Het stelsel van waarden en normen wordt omschreven in verhalen in een heilig boek, zoals de bijbel van de christenen, de Joodse thora, de islamitische koran en hadiths en de veda's en upanishads van de hindoes. De waarden en normen bieden een houvast voor het dagelijkse leven en geven een antwoord op belangrijke levensvragen, zoals waarom er dood of lijden op de wereld is. Daarnaast geven religies natuurlijk aan hoe men dient om te gaan met God, Allah of - bij hindoes - meerdere goden. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de vijf zuilen van de islam volgens de koran. Sekten daarentegen selecteren over het algemeen uit het hele stelsel van waarden en normen van een religie slechts enkele aspecten en vergroten deze uit.

De discussie over wat een sekte en wat een religie is, leidt vaak tot heftige discussies omdat alle godsdiensten wel in enkele opzichten op een sekte lijken. Er is eigenlijk een geleidelijke overgang van het begrip godsdienst naar het begrip sekte. Toch is het in ieder geval mogelijk om in grote lijnen kenmerken aan te geven die voor veel sekten opgaan. De Belgische schrijver Marc Verhoeven, het NLP College Nederland en de sectie Thomas Godsdienstonderwijs van de KU in Leuven hebben bijvoorbeeld overzichten van kenmerkende eigenschappen van sekten opgesteld. Voor het overzicht volgen hier enkele kenmerken in verhouding tot radicale islamitische groepen.

Kleine meisjes reeds met hidjab links en nikab of boerka (in diverse westerse landen maar ook in Marokko verboden) rechts

 

Inkapseling

In de eerste plaats komt bij sekten komt 

 

Groepsvorming

Een tweede typerend sektekenmerk is verder de extreem sterke groepsvorming en een verbod op uittreden, zoals bij de People's Temple van James Jones. Toen leden van deze sekte toch in 1978 contact zochten met de Amerikaanse senator Leo Ryan, gaf de sekteleider opdracht de sekteleden en de senator dood te schieten. Bij radicale stromingen van de islam komt het streven naar de religieuze shariawetgeving voor, waarin letterlijk gesteld wordt dat op uittreden de doodstraf staat. In de praktijk blijkt de doodstraf bij uittreden ook daadwerkelijk te worden uitgevoerd in islamitische landen zoals Afghanistan en Saoedi-Arabië. In Nederland werd bijvoorbeeld Ehsan Jami tientallen malen door radicale moslims met de dood bedreigd vanwege zijn comité voor ex-moslims.

Korans uitdelen op straat links en Westermoskee op opvallende locatie in Amsterdam rechts

 

Proselytisme (zendingsdrang)

Het duidelijkste voorbeeld van zendingsdrang komt natuurlijk voor bij Jehova's Getuigen. Dezen hebben vanuit hun organisatie de plicht om bij mensen langs de deur te gaan en zo de visie van de Getuigen op de Bijbel te verspreiden. Bij radicale moslims komt de zendingsdrang als sektekenmerk niet alleen naar voren bij acties zoals het organiseren van ontmoetingsavonden, maar ook door de bouw van moskeeën op de meest in het oog springende plaatsen in de stad. Bovendien is er bij moskeeën tegenwoordig in toenemende mate sprake van een versterkte oproep tot gebed. Dit is sektarische zendingsdrang, omdat In islamitische landen de oproep gericht is op de plaatselijke bevolking die in dat geval overwegend islamitisch is. In Nederland is de meerderheid juist niet islamitisch.

De ultieme zendingsdrang bestaat natuurlijk uit de zogenaamde jihad zoals genoemd in de koran in aya 9:5. Dit is de strijd tegen de ongelovigen, als die zich niet onderwerpen aan de islam. Zowel de voormalige Iraanse president Ahmadinejad en ayatollah Chomeini als de Libanese Hizb ut-Tahrir hebben opgeroepen tot de jihad.

 

Hersenspoelen

Een volgend kenmerk van sekten is het toepassen van hersenspoelen. Zo heeft Scientology een uitgebreid stelsel van cursussen waarmee men zogenaamd geluk kan bereiken. Door middel van bijeenkomsten en de bijbehorende cursussen worden de vastomlijnde ideeën van de oprichter, Ron Hubbard, eindeloos herhaald nadat men eerst ertoe gebracht is alles aan zichzelf in twijfel te trekken. Ook salafisten organiseren cursussen in moskeeën. Kinderen die naar Arabische les gaan, krijgen in werkelijkheid onderricht in de koran volgens salafistisch inzicht. De kinderen krijgen daarbij eindeloos te horen dat men bijvoorbeeld niet mag omgaan met ongelovigen en dat deze zelfs de doodstraf verdienen vanwege hun ongeloof.

Volgelingen van de Baghwan links en salafisten rechts

 

Afzondering

Een opvallend uiterlijk kenmerk van sekten bestaat vervolgens uit de kleding waarmee men zich onderscheidt van anderen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de oranje gewaden bij de Baghwan. Bij radicale moslims zoals salafisten komt dit sektekenmerk bij mannen naar voren in de vorm van een onverzorgde baard (geen snor) en pyjama-achtige gewaden. Men probeert zich hiermee te kleden zoals de profeet dat deed. De afzondering kan echter nog veel verder gaan. Terwijl gewone moslims geen problemen hebben met andersgelovigen, richten meer sektarische moslims zich alleen op de aya’s 4:89 en 5:51 waarin gesteld wordt dat een ware gelovige niet moet omgaan met Joden, christenen of ongelovigen.

 

Eindtijddenken

Nog een kenmerk van veel sekten is de fixatie dat er een einde komt aan onze wereld en dat alleen de sekteleden naar het paradijs zullen gaan. Bij de sekte Children of God richtte men zich bijvoorbeeld sterk op het laatste boek van de Bijbel, namelijk de Apocalyps van Johannes. De Russische sekteleider Pjotr Kuznetsov sloot zich zelfs in 2007 met 32 volgelingen op in een grot in de overtuiging dat de apocalyps naderde. Ook onder radicale moslims komt een eindtijd maar dan in de vorm van een eindstrijd voor. Volgens de hadiths zal een islamitische Jezus, Isa genaamd, terugkeren op aarde om als geestelijk leider de Mahdi (verlosser en wereldlijk leider) bij te staan om de wereld te veroveren met een enorm leger. Daarna zal er een wereldkalifaat met eeuwige vrede ontstaan, met Jeruzalem als hoofdstad. ISIS noemde haar officiële tijdschrift Dabiq, naar de Syrische stad waar volgens de islamitische hadiths de eindstrijd zal plaatsvinden.

Drinken van kamelenurine links en geloof in djins (geesten) rechts

 

Irrationalisme

Bij sekten komen vaak opvallende ideeën voor die sterk afwijken van dat wat leeft bij een breed publiek of wat wetenschappelijke consensus is. Zo gelooft men bijvoorbeeld bij de sekte Koreshan Unity, gesticht door Cyrus Teed, dat de aarde hol is. In islamitische hadiths wordt genoemd dat de profeet adviseerde om kamelenurine te drinken, wat door sommige moslims letterlijk genomen wordt. Sommigen blijken ook het bestaan van hekserij en geesten serieus te nemen. In het bezette gedeelte van Syrië werden in juni 2015 twee vrouwen door ISIS - een duidelijk gevaarlijke sekte - onthoofd vanwege hekserij. Ook in Saoedi-Arabië waar het sektarische wahabisme zelfs de staatsgodsdienst is, worden af en toe vrouwen terechtgesteld met als enige argument dat zij aan zwarte magie zouden doen. De wrede shariawetgeving in gebieden waar radicale islam het voor het zeggen heeft, met bijvoorbeeld het afhakken van een hand bij diefstal, zal tenslotte velen in de moderne wereld zeer tegen de borst stuiten.

 

Uitverkiezing

Veel sekten beschouwen hun volgelingen als uitverkoren. Dit komt onder andere voor bij

In de islam blijkt dat bij het verhaal van Ismaël, zoon van Abraham, die zowel in de bijbel als de koran voorkomt. Volgens de Bijbelse overlevering trekt Ismaël de woestijn in en vormt een groot volk, de nomadische Arabieren, terwijl Jakob Gods zegen krijgt en daarmee stamvader van het Joodse uitverkoren volk wordt. De koran stelt echter opvallend genoeg, honderden jaren later, dat niet Jakob maar Ismaël de zegen gekregen heeft. Onder radicale Arabische moslims leeft daarom het idee dat zij een uitverkoren volk zijn.

Kritiek op de islam wordt gezien als serieuze belediging (links); demonstratie na de aanslag op Charlie Hebdo in 2015 (rechts)


Afsluiting

Veel sekten sluiten zich af voor kritiek vanuit de buitenwereld. Dit komt bijvoorbeeld naar voren bij de Verenigingskerk van Sun Myung Moon oftewel de Moonsekte, waar volgelingen worden opgeroepen niet meer om te gaan met buitenstaanders en niet meer te luisteren naar andere meningen. Ook radicale moslims sluiten zich af voor informatie en kritiek, zodat verstarring optreedt. Januari 2015 pleegden volgelingen van Al-Queda een aanslag op het Franse tijdschrift Charlie Hebdo omdat dat tijdschrift de profeet belachelijk zou hebben gemaakt. Ook interne kritiek wordt fel bestreden als zijnde godslastering, wat hervorming van het geloof moeilijk maakt. De profeet Mohammed is door zijn status namelijk onfeilbaar en de koran wordt gezien als het letterlijke en dus onveranderlijke woord van Allah. Radicale moslims baseren zich daarbij op aya 18:27. Kritische vragen worden ontmoedigd (soera 5, 101-102).

 

Wrok jegens moederkerk

Bij de    Radicale stromingen binnen de islam zoals het salafisme stellen zich regelmatig vijandig en intimiderend op tegenover de meerderheid van gewone moslims. De meeste islamitische terreuraanslagen vinden plaats in islamitische landen en de slachtoffers zijn zelf moslim.  

 

Seks ... Voor de mannen dan

Een laatste maar zeer opvallend sektekenmerk is de belofte van seks. Binnen de Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter Day Saints van Warren Jeffs wordt polygamie gestimuleerd en staan vrouwen en meisjes vanaf 14 jaar ter beschikking aan oudere mannen. Ook de islam kent polygamie. Radicale moslims beschouwen meisjes vanaf hun eerste menstruatie als beschikbaar en stellen dat binnen een huwelijk de vrouw seksueel ter beschikking staat aan de man, ook als de vrouw niet wil. Gevaarlijke sektevolgelingen zoals jihadi's plegen zelfmoordaanslagen met het idee dat na de dood de ware gelovige de beschikking over maagden met mooie ogen in het paradijs krijgt. Zij kunen zich daarbij richten op aya's 44:54, 52:20, 55:70 en 56:22 in de koran.

In de eenentwintigste eeuw zitten vrouwen en mannen gescheiden van elkaar; salafistische bijeenkomst in Turnhout, België

 

Veel radicale islamitische organisaties en stromingen kunnen dus eigenlijk worden gezien als sekten. Zij halen niet alleen uit het hele systeem van waarden en normen en uit alle bladzijden van hun heilige boek slechts enkele elementen die zij voor hun eigen doel gebruiken, maar zij vertonen ook veel sektekenmerken.

Een afweging tussen enerzijds religie en anderzijdse sekten helpt bij het verklaren van de tegenwoordige opvallende ontwikkelingen binnen de islam. Radicale moslims vormen namelijk steeds meer bedreiging voor ongelovigen. Een voorbeeld is Egypte, in de eerste eeuwen van onze jaartelling nog een christelijk land maar nu voor meer dan 80 % soennitisch islamitisch. Joden en Christenen worden steeds meer als minderwaardige burgers behandeld en weggepest. Zij moeten onder andere extra belasting betalen vanwege hun zogenaamde bescherming door de Egyptische overheid. Bijna dagelijks worden er ook brandbommen gegooid naar Koptische kerken en scholen en krijgen vrouwen zonder hoofddoek zuur in het gezicht gegooid.

Het voorbeeld van Egypte laat zich moeiteloos uitbreiden met landen zoals Dagestan, Filippijnen, Indonesië, Kasjmir, Libanon, Nigeria, Soedan, Somalië, Tsjetsjenië, Turkije enz. Overal waar de islam een aanzienlijk machtsblok vormt, worden Joden, Christenen, Boeddhisten of Hindoes in de laatste decennia steeds meer gediscrimineerd, geïntimideerd en weggejaagd. Ook in Europese landen waar de islam een minderheid vormt, vinden inmiddels regelmatig islamitische terroristische aanslagen plaats zoals in Madrid, Parijs en Londen met honderden doden als gevolg. De aanslagen zijn vaak speciaal gericht op Joden in bijvoorbeeld Joodse supermarkten of Christenen op kerstmarkten in Frankrijk en Duitsland. Ook Amsterdam heeft al islamitische aanslagen meegemaakt.

De huidige agressie van radicale moslims jegens andersgelovigen past in het bredere verband van een wereldwijde opmars van de ware islam. Dat is direct zichtbaar aan de uiterlijke kenmerken, zoals een ongeknipte baard voor mannen en volledige lichaamsbedekking voor vrouwen. Het aantal moslims met deze dracht groeit snel. Terwijl vrouwen in Indonesië bijvoorbeeld vroeger geen hoofddoek droegen, doen zij dat nu massaal. Op dezelfde manier kwam in Egypte de gezichtssluier traditioneel niet voor maar draagt in Cairo inmiddels ongeveer 5% van de vrouwen deze bedekking, en dat aantal neemt snel toe.

Tot de terugkeer naar de ware islam wordt onder andere opgeroepen door salafistische en wahabistische, religieuze leiders. Deze fundamentalisten hameren erop dat de islam niet beperkt mag blijven tot de moskee maar de gehele persoonlijke levensfeer betreft, van onderwijs tot openbaar bestuur. Dit is de sektarische politieke islam. De druk vanuit de religieuze leiders wordt enorm versterkt door de vele zelfmoordaanslagen zoals in Afghanistan, Pakistan, Irak, Turkije en Libië. Daarbij vallen veel slachtoffers onder medegelovigen. De aanslagen in islamitische landen lijken daarom vooral bedoeld als waarschuwing aan de gewone en niet-radicale moslims. Volgens de koran (aya's 3:157, 4:74, 47:4-6) gaan namelijk alleen degenen die sneuvelen tijdens de strijd voor de islam, zeker naar de hemel. De zelfmoordaanslagen laten aan de plaatselijke moslims zien dat de ware gelovigen gearriveerd zijn en dat men zich maar beter kan houden aan de strikte regels van de islam. Daarna volgt de sharia zoals die inmiddels gevestigd is in Somalië, Nigeria en Atjeh.

De verschuiving naar een terugkeer naar de ware islam en tegelijk intolerantie jegens gematigde moslims en andersgelovigen is iets wat  pas de laatste tientallen jaren plaatsvindt. Daarvoor was de islamitische wereld eigenlijk lange tijd vooral in zichzelf gekeerd. Er was zelfs sprake van een langzame ontkerkelijking zoals dat ook bij het christendom gebeurde. Bezoek aan de moskee nam af en halverwege de twintigste eeuw was in Turkije, Egypte, Syrië, Libanon, Iran en Irak de voorheen streng voorgeschreven sluier voor vrouwen vrijwel verdwenen. Ook de volledige lichaamsbedekking in Pakistan en Saoedi-Arabië verdween in die tijd langzaam uit het straatbeeld.

Halverwege de twintigste eeuw kwam er echter een einde aan het geleidelijk naar de achtergrond verdwijnen van de islam in de islamitische landen. In de eerste plaats gebeurde dat waarschijnlijk door de opkomst van salafistische stromingen binnen de islam die zich vooral richten op zendingswerk en verbreiding van een zuivere islam. In 1928 werd ook in Egypte de eerste afdeling van de moslimbroederschap opgericht. Deze is nu wereldwijd actief en richt zich op de vestiging van een islamitisch wereldrijk onder de leiding van een kalief.

Naast de zendingsdrang kan ook nog toegenomen Arabisch nationalisme vanwege de olierijkdom worden genoemd. Bovendien is er in d evorige eeuw een Joodse staat gevestigd. Voor radicale moslims moet het een schokkende gebeurtenis zijn geweest, dat een zelfstandige staat Israël tijdens de zesdaagse oorlog van 1967 Oost-Jeruzalem bevrijdde van de bezetting door Jordanië. Daar bevindt zich de Tempelberg met de moskee van Al-Aqsa, de zogenaamde meest verre moskee die de plaats markeert waar waar Mohammed ten hemel is gestegen. Jeruzalem zal volgens islamitische voorspellingen ook de stad zijn van waaruit de Mahdi (wereldlijk leider) en Isa (de herrezen Jezus Christus als geestelijk islamitisch leider) gezamenlijk de hele wereld zullen veroveren. Jeruzalem wordt dan de hoofdstad van een wereldwijd kalifaat. Het huidige Joodse gezag over Jeruzalem is uiteraard niet verenigbaar met de profetie van de islamitische eindstrijd en onder andere Iran heeft verschillende keren haar irritatie hierover geuit, inclusief dreigingen met een kernoorlog.

Het centrale en blijvende probleem bij de niet-verlichte islam is een gewelddadige kern in de koran en in het levensverhaal van stichter Mohammed in de hadiths. De teksten in de koran staan geordend in lengte, van lang naar kort, vermeld. Deze afwijkende ordening zorgt ervoor dat vredelievende en haatdragende teksten op een verhullende manier elkaar afwisselen. Worden de koranverzen echter in volgorde geplaatst met de oudste teksten het eerst, ontstaat er een boek dat vredelievend begint maar toewerkt naar een gewelddadige climax. In het slot komt dan de letterlijke aanmaning om andersgelovigen te doden (aya 9:5). Voor extremistische moslims die naar de ware islam streven, geeft dit een motivatie om over te gaan tot geweld. Zo ontstaan gevaarlijke islamitische sekten.

Ook moslims die meer willen leven volgens het voorbeeld van hun grote voorganger, komen uit bij geweld. Mohammed heeft namelijk als veldheer een woeste veroveringsoorlog gevoerd in naam van de islam en heeft persoonlijk tientallen Joden, vrouwen en kinderen, de keel doorgesneden. Geweld lijkt binnen de islam een geoorloofd middel om uiteindelijk de gehele wereld onder islamitisch gezag te brengen. Een belangrijk gegeven daarbij is ook dat Allah, de god van de moslims, de Arabische god van de oorlog was in de periode voor Mohammed.

Velen in het westen willen het geweldsaspect zoals dat naar voren komt bij radicale islamitische stromingen, niet geloven. Om het te zien, hoeft men echter alleen maar de huidige krantenberichten nauwkeurig te bekijken. Bij het geweld valt bijvoorbeeld op dat het steeds de andersgelovigen zijn, die onthoofd worden. Dat is in overeenstemming met de aya's 8:12 en 47:4 in de koran, waar letterlijk staat: "houwt de nekken van de ongelovigen." Voor de gelovigen (de moslims dus) geldt als doodstraf steniging of ophanging.

Het slechtste wat het westen tegenover de radicale islamitische bewegingen kan doen, is handelen alsof deze op gelijke voet staan als christendom of jodendom. Salafistische organisaties worden echter door de Nederlandse overheid tegenwoordig zelfs financieel ondersteund in het kader van de zogenaamde multicultuur en versterking van sociale samenhang. Dat leidt tot een sterkere organisatie van de sekte, tot meer onderdrukking van de sektevolgelingen en uiteindelijk tot een nog grotere bedreiging voor de westerse beschaving en de veiligheid van westerse burgers.

Nederland kan zich veel beter richten op islamitische stromingen die de islam verder ontwikkeld hebben tot een bepaald verlicht niveau en die zich juist niet meer op een ware oorspronkelijke islam richten. Zo is er de Amadiyya, de beweging van volgelingen van Mirza Ghulam Ahmad, die onder andere stelt dat de Mahdi en de Messias dezelfde persoon zijn maar die ook de jihad van het zwaard afwijst. Daarmee vormt de Ahmadiyya geen bedreiging voor andersgelovigen. Spirituele stromingen zoals het alevisme in vooral Turkije en het soefisme in bijvoorbeeld Egypte hebben de islam uitgebreid met een rijker geestelijk leven, waarin aandacht is voor de omgang tussen de mens en Allah. In de oorspronkelijke islam bleef Allah namelijk een min of meer abstract begrip. Ook alevisme en soefisme vormen geen bedreiging voor andersgelovigen meer.